Lo Lop, lo Rainard e lo Boscatièr

n còp un boscatièr, coma anava quèrre de
lenha, vegèt un Lop qu’èra tombat dins
l’ascladura d’un ròc.

« Vèni me sortir d’aicí, ie diguèt.
– Que te vengue sortir? M’en gardariái ben,
que me manjariás viu.
– Ages pas lagui d’aquò, ié faguet lo Lop.
Serà ieu, per mòias, que t’apararai còntra
quau que siágue. "
Lo Boscatièr qu’èra bònas-gents, aganta sa
còrda e, tot en s'esterminant los dets e las
onglas còntra lo ròc, ne'n tiret lo lop.
Alor que totes dos s'encaminèron de
companha.
Au bot d'un momenet, lo Lop, qu’aviá pas
res tastat de tres jorns ni de tres nuòchs
diguèt au Boscatièr :
– « Sabes ben lo provèrbe dels vièlhs: – « A
quau fai de ben lo mau ne'n ven. »
– Lo sabe ben pro.
– E ben! Puòi que lo sabes, te vòle manjar.
– Aquò's pas aquí çò que m'aviás apromés,
quand t’ai sortit de l’ascladura dau ròc.
– Dise pas l’encontrari, mès lo talent es un
quicòm que conselha fòrça causas. »
Alòr que lo boscatièr faguèt au Lop :
– « Se preniam coma jutge aquel Chival que
pasturga per aquí?»
– « Vòle ben, respondèt lo Lop, que coma
aquò tus e ieu sauprem sa rason. »
L’òme contèt au Chival cossí aviá sortit lo
Lop de l'ascladura dau ròc, e cossí, per la
paga, lo Lop lo voliá manjar viu.
Alòr que lo Chival ié venguèt antau :
– « Per que vòls pas que lo lop te mange viu?
Ieu, tot lo temps qu’ai pogut tirar lo colars,
mon mèstre m’a noirit coma se deu. Ara que
pòde pas pus landar, m’a bandit defòra de
l’estable e per pas crebar de fam, cèrque ma
vida deçai delai per aqueles clapasses. »
Lo boscatièr, qu’aviá paur d'èstre manjat viu,
diguèt aladonc au Lop :
– « T’avises pas qu’aquel Chival es vièlh e
que repàpia ? Anem nos'n trobar lo Chin, que
serà de milhor conselh.
– « Anem-ié. »
Se'n van atrobar lo Chin que rosigava un òs
de lòng de la caminòla e lo Boscatièr diguèt
au Chin çò qu'aviá dich au Chival.
Lo Chin respondèt antau :
– « Cossí vòls pas que lo Lop te mange ? Ieu,
tant qu’ai pogut seguir 1’aver, los anhèls e
las fedas, per n’escartar las bèstias
sauvatginas, ai manjat a mon sadol. Ara
que soi vièlh, lo pastre me campeja dau pus
luònh que me vei e me garda pas tant
solament los cròstis de son pan. »
Lo Boscatièr, que la paur lo ganhava, totjorn
que mai, diguèt au Lop :
– « Te siás pas encara avisat qu’aquel Chin
èra endecat de son èime e que repepiava
saique mai que lo Chival? I a pas que lo
Rainard que nos pògue conselhar.
– « Vòle ben, faguèt lo Lop, mès de qué que
nos digue, o farai e cercaràs pas mai plètis ni
mèntis.
Lo Lop sòna aladonc lo Rainard, que dont
mai èra sonat dont mai s'encorrissiá. Fin
finala, quand vegèt que lo Lop l’anava gahar,
s'arrestèt net e demandèt de qu’es que
volián.
– « Volèm, diguèron lo Lop e lo Boscatièr,
que nos metes d’acòrdi e que jutges nòstra
contèsta. »
Lo Rainard, que ne'n podiá pas pus de
l’escorrida, se quilhèt sus una lausa per los
ausir milhor.
Quand lo Lop e lo Boscatièr aguèron finit sa
dicha :
– « Per pas portar tòrt a degús, faguèt lo
Rainard, cau que vege premieirament cossí
èra lo Lop dins lo trauc. »
Se n'aneron davant lo ròc e lo Lop se metèt
tornarmai ont èra quand lo Boscatièr l’aviá
trobat.
– « O Lop, diguèt aladonc lo Reinard, es ben
coma aquò qu’èras, dabans que te
sortiguèsson d’aquela ascladura de ròc?
– « Oi, aquò’s antau.
– « E pòs pas pus ne'n sortir? faguèt mai lo
Rainard.
– « Pòde pas ne'n sortir, se me’n tirassas pas.
– E ben, se pòs pas te'n sortir, a mens que
te'n tiren, tant vau que ié demòres per totjorn.
E lo plantèt aquí que se rosigava los òsses de
s’èstre laissat prene a-m'aquel torn de
michantisa.
Alòr que lo Boscatièr diguèt au Rainard :
– « S’èra pas estat tus, lo Lop me manjava
viu. Deman matin, per la paga, te portarai
una galina dins lo ròdol ont èras, quand
t’avèm atrobat. »
Lo lendeman, coma lo Rainard esperava dins
aquel ròdol, lo Boscatièr se i agandiguèt emb
una saca dessús l’esquina, la pausèt au sòu, e
diguet au Rainard de la dobrir. Lo Rainard,
que dau contentament se lecava adejà las
babinas, dobriguèt ben la saca, mès ne'n
sortiguet pas qu’un Chin negre que ié sautèt
au gargatet e l’estranglèt.