Jòcs d'òc: Lo portal occitan de jòcs en flash

I

avi una fes, encara a Pampaligossa, dos
novls maridats.

Lo nvie ra grand, frt e linge; la nvia ra
polida, galia e amistosa: i disin per
escais-nom: Boca Rsa.
Ms amb aqu avi un cr volont, tot que
se pt. Per pat-pat pas res, per que si que
non, fasi la fonha o la bba. Aladonc lo
nvie s'estonava, bretonejava, e cedava.
Avi trt. Dins aqueste monde, per que tot
ane plan, conven que cadun fague que sap
far. L'me a la rason, la femna a l'amor. Es
pas convenable que l'me sigue trp amors
o la femna trp rasonabla; l'un perdri lo
sens, a l'autra la lenga i cascalhari coma lo
clsc d'una nse seca. Lo qu'aima la que i a
fisat sa vida, sa beutat, son ime, la laissa
dire e fai que deu. Aquesta sorneta o
provar.
Lo lendeman dau maridatge, au ren, en se
levant, la novieta digut, en calinhent:
- A! S'm sabi ont es lo pas de l'amor vrai,
- aquel pas ont totjorn m s'aima, com ase
ditz, m'agradari de i anar, m'agradari
encara mai de i viure.
Lo nvie respondegut:
- Aquel pas, tant polit e tant siaud, aquel
pas es lo Parads. Aqu s'atrba la flor que
canta, la fulha qu'encanta e la rsa que fai
aimar. Quand la boca n'a flairat lo baume,
tastat lo mu, es coma s'm avi pres lo
trassegum. Aqu lo trn i trna pas, la nu i
nbla pas, la rispa i rispa pas. Pauruga e
fregeluga, aqu t'agradari mai que mai.
Solament, per manjar i a pas que de
regardlas, per beure que de potons!
La polida nvia, d'aqu risenta, s'esclamt:
- Baste agssem, en tot temps, un tant polit
manjar e un tant polit beure; se i anvem?
- Ma jove, a de qu pantaias? Per se i
agandir, cau fra fatigas e fra planhums.
Lo pas de l'amor vrai es a cinc cent mila
legas d'aic; d'una montanha a l'autra fau anar
de penon, sans pausa ni musa. I a pas qu'un
sol jorn dins l'an onte l'm psque i anar:
aquel jorn, es ui.
- Anem-i, o ditz ela.
- Anem-i, redigut el. Ms, una fes per rta,
t'anes pasavisar de revenir o de t'arrestar. Se
sis malauta, te garirai; - se sis febla, te
sostendrai; - se sis laiada, t'assolarai; - se
sis trista, te cantarai; - se sis lassa, te
portarai; - ms qu qu'arribe i anarai.
- Non, non me veirs ni malauta, ni febla, ni
laiada, ni lassa. Ton amor, per tant lng que
sigue lo camin, ser de lnga fa fra e ma
jia. Anem?
- Anem!
Anron. Era l'aubeta. Lo camin ra lng,
eschirps, dificille; ms, quand m es joines
e que l'amor es dau viatge, m vai e ven.
Aprs una passada, - avin fach una
caminada - de lnga e gaiament sus lo camin
dau parads.
a l'auba, s'agandiguron a la cima dau
prumir srre. D'aqu se desvistava tota la
plana, en aval, lo rc al mig, e lo camin
paradisenc que vai drechament d'una cima a
l'autra.
La nvia volgut s'arrestar per veire lo sorelh
levant:
- L'ai jamai vist, fagut la manhaga. M'an
afortit qu'ra un regardar espectacls. Se
volis, veiriam l'aurra se levar, lo rai
treslusir, lo sorelh s'espandir. Aprs una
pausada - reprendrem la caminada - de lnga
e gaiament sus lo camin dau parads.
- Boca-Rsa, m'amiga, nos arrestem pas. Lo
camin es lng, la vida corta. Se sis malauta,
te garirai; - ms qu qu'arribe i anarai.
- Non, vle pas que me garigues; sii malauta
que d'amor. Regardem?
- Regardem.
Regardron. L'aurra se levt, lo rai
treslusigut, lo sorelh s'espandigut. La plana
e la mar pampalhegron.Ne montava, d'en
aval, una clamadissa de jia e d'amor que
fasi gaug. La novieta, espantada, dobrissi
sos uolhons tant que se pt e sentissi son
cr d'enfant trefolir.
Se fagut una passada - ms aprs mai d'una
orada - avin pas'ncara reprs lo camin dau
parads.
Lo nvie, tot esmogut, la relevt e se
remetegut a caminar.
Au matin, s'atrobron dins una prada onte i
avi de tota mena de flors. N'i avi
d'espelidas, d'espandidas, de passidas. N'i
avi de rojas, de blancas, de bluas. N'i avi
que relusissin a la raja dau sorelh, d'autras
que dindinejavan au ventolet. Aqu donava
gaietat de cr. Las aigas de fnt regolavan
dins lo riu e sus los calhaus fasin una
sansnha.
Quand la nvia vegt aqu, se plasegut
tornarmai de s'arrestar:
- Mon bn amic, arrestem-nos per aic.
Beurem a la fnt, tastarem d'aquela frucha,
nos assetarem a l'ombreta. Lo cr me manca,
sm de lser, faguem una pauseta. - Aprs
una pausada - reprendrem la caminada - de
lnga e gaiament sus lo camin dau parads.
- Boca-Rsa, m'amiga, nos arrestem pas. Se
sis febla, te sostendrai; - ms qu qu'arribe i
anarai.
- Non, vle pas que me sostengues. Ai pro de
fra per anar, n'ai pas pro per anar totjorn.
Beguem?
- Beguem!
Beguron. Beguron a la fnt, tastron la
frucha, s'assetron a l'ombreta. La nvia
culigut, per son bn amic, de tres srtas de
flors: la flor dau cr, la flor dau lagui, la flor
d'amor. Pui, per belesa, se'n trent un galant
capelet.
Se fagut una passada - ms aprs mai d'una
orada - avin pas'ncara reprs lo camin dau
parads.
Lo nvie, de fachari, la relevt e se
remetegut a caminar.
A migjorn, s'atrobron au riu que dessepara
los dos srres. L'aiga ra linda, lo temps
siaud. La novieta, vegent aqu, agt petelega
de se i banhar.
-Mon bn amic, arrestem-nos per aic. Nos
banharem. Lo calims me laia, l'aiga fresca
m'o levar. Aprs una pausada - reprendrem
la caminada - de lnga e gaiament sus lo
camin dau parads.
- Boca-Rsa, m'amiga, nos arrestem pas. Se
sis laiada, t'assolarai; - ms qu qu'arribe i
anarai.
- Non, vle pas que m'assles. M'agrada de
me refrescar. Davalem?
- Davalem !
Davalron. se banht, e l'aigueta agt lu
redonat de fra a son crs fatigat, de colors
a sa bla cara. La boca rsa redevengut pus
rsa que jamai.
Se fagut una passada - ms aprs mai d'una
orada - avin pas'ncara reprs lo camin dau
parads.
Lo nvie, de lagui, la relevt e se remetegut
a caminar.
Sus lo vspre s'atrobron au bsc de
l'Aucelina. Dins lo boscatge e sus la pus
nauta branca d'un pbol, un rossinhl
cantava; cantava sas amors.
Aqu la nvia se songt que fari bn de
l'ausir.
-Mon bn amic, arrestem-nos per aic.
Escotarem lo gai cantaire; - sii trista, son
cant me gaiar. aprs una pausada -
reprendrem la caminada - de lnga e
gaiament sus lo camin dau parads.
- Boca-Rsa, m'amiga, nos arrestem pas. Se
sis trista, te cantarai; - ms qu qu'arribe i
anarai.
- Non, vle pas que me cantes. Tu, t'ai
totjorn; - el, l'ai pas qu'ara. Escotem?
- Escotem !
Escotron. Lo rossinholet cantt, bresilht,
piutt, cascalhegt, gasolhegt, gargalhegt,
tant e mai. Avi desvistat la Boca-Rsa e
cantava per sa beutat. Aqu la fasi rire.
Son jove ne risi pas. Trist e gels, sentissi
son cr ne morir d'enveja.
Se fagut una passada - ms aprs mai d'una
orada - avin pas'ncara reprs lo camin dau
parads.
Lo nvie, despitat, la relevt e se remetegut
a caminar.
Sus lo tard s'atrobron a la montada de l'autre
srre. Lo calabrun ra tombat, lo soledre se
levava. La nuch s'escurzissi, lo sorelh
morissi.
La nvia, tant envejosa, volgut lo veire
morir entieirament.
- Mon bn amic, arrestem-nos per aic. Aprs
lo sorelh levant, lo sorelh cochant. Veirem
l'ombra s'agandir, lo rai s'avalir, l'escuresina
s'espandir. Veirem, mai en aval, tot au lng
de la plana, lo camin qu'avm fach. Aprs
una pausada - reprendrem la caminada - de
lnga e gaiament sus lo camin dau parads.
- Boca-Rsa, m'amiga, nos arrestem pas. Se
sis lassa, te portarai; - ms qu qu'arribe i
anarai.
- Non, vle pas que me prtes. La nuch ven,
las estlas mntan. Regardem?
- Regardem!
Regardron. L'ombra s'agandigut, lo rai
s'avaligut, l'escuresina s'espantigut.
Vegron lo sorelh se perdre dins de nvols
d'r e d'argent, pui davalar, pui ponchejar
totescs, pui disparisser. Aprs la jia la
tristesa.
Se fagut una passada - ms aprs mai d'una
orada - avin pas'ncara reprs lo camin dau
parads.
Lo nvie, desvariat, la relevt e se
remetegut a caminar.
- A, i disi en se planhiguent, ai fach
qu'as volgut. Te sis trobada laiada, e t'ai pas
assolat; - te sis trobada trista, e t'ai pas
cantat; - sis estada lassa, e t'ai pas portat.
Adam segut pas bandit que per avedre pecat
un sol cp; ai pecat cent fes. Lo lagui nais
totjorn dau baujum d'un cr volont.
Disi vrai: au srre, avi volgut s'arrestar per
veire lo sorelh levant; dins la prada, per las
flors; au riu, per se banhar; au bsc, per una
canon; a l'arribada, per l'espandiment de la
nuch. La trra i avi trp plasegut!
Quand arribron au parads, la prta ra
fermada.


Imprimir
Administracion